Daan Bakker

Hoeveel macht heeft de werknemer anno 2018?

Gepubliceerd op 824

Speciaal voor de Dag van de Arbeid organiseerde presentator Jörgen Raymann op BNR nieuwsradio een #askmeanything over de macht van werknemers. Luisteraars konden bellen en appen met vragen, te gast waren vakbondshistoricus Sjaak van der Velden en Jan-Peter Cruiming, oprichter van Jobbird. We bespreken de belangrijkste gespreksonderwerpen tijdens de uitzending.

 

Zijn vakbonden nog van deze tijd?

In 2017 werd het meeste gestaakt in Nederland sinds dertig jaar, maar volgens vakbondshistoricus Van der Velden valt het aantal stakingen nog wel mee in vergelijking met andere landen.

 

Zijn die stakingen ook succesvol? Soms wel, zoals bij een Unox-fabriek in Oss, maar veel vaker ook niet, zoals bij grootschalige lerarenstakingen of bij de distributiecentra van Jumbo waar werkgever en werknemer onderling regelingen afsloten in plaats van een nieuwe CAO.

 

De historicus wijt het mislukken van stakingen onder andere aan het afgenomen aantal vakbondsleden; bij supermarktketen Jumbo zijn bijvoorbeeld nauwelijks jonge werknemers lid.

 

Jan-Peter Cruiming ziet de vakbonden en bijbehorende CAO’s als een ouderwets mechanisme. De overheid zou een goed minimumloon moeten garanderen, maar verder kunnen werknemers en werkgevers volgens hem prima zelf afspraken maken over arbeidsvoorwaarden. De rigide regelingen zorgen er nu nog vaak voor dat mensen niet zomaar van branche wisselen. Je komt al gauw in een lagere functiegroep met daardoor een lager salaris terecht.

Doorbetalen bij ziekte

Een ander heet hangijzer bleek het doorbetalen bij ziekte van een werknemer. Presentator Jörgen Raymann wist uit eigen ervaring hoe lastig het is om daar als kleine werkgever voor op te draaien; bij zijn productiehuis met tien mensen werd een nieuwe werknemer na twee maanden al overspannen. Hij draaide twee jaar lang voor de kosten op.

 

Hoewel doorbetaling bij ziekte een groot goed is, lijkt het met de huidige regelgeving soms ook tegen het belang van de werknemer in te gaan. Volgens Cruiming draagt het niet bij aan de relatie tussen werkgever en werknemer en verlaagt het de kans dat je makkelijk een contract bij een nieuwe (kleine) werkgever krijgt. Hij pleit er dan ook voor dat de doorbetaling bij ziekte door de overheid geregeld zou moeten worden.

Kansen voor oudere werknemers

Tot slot ging het ook over kansen van oudere werknemers op de arbeidsmarkt. Door reorganisaties en technologische ontwikkelingen zie je bijvoorbeeld dat veel veertigplussers in de financiële sector zonder baan komen te zitten. Die zouden volgens Cruiming nog prima aan het werk kunnen in een andere sector, wanneer ze een relevante opleiding in de ICT of techniek kunnen volgen. Daar zijn immers vacatures genoeg. Hij sluit aan bij het pleidooi van econoom Barbara Baarsma dat de sociale partners veel meer moeten investeren in individuele scholingspotjes (en minder in vertrekpremies).

 

De hele uitzending van Ask me Anything van BNR beluister je hier.