Inke Bergsma

Slaapproblemen door werkstress

Gepubliceerd op 3620

Door de stress maar moeilijk de slaap kunnen vatten en vervolgens door het slechte slapen weer extra stress ervaren. Herkenbaar? Niet zo gek, piekeren speelt een belangrijke rol in de wederkerige relatie tussen stress en slaapproblemen.  

 

Dat blijkt uit onderzoek van arbeidspsycholooog Michelle van Laethem. Van Laethem deed het onderzoek op basis van 44 promovendi die toeleefden naar de verdediging van hun proefschrift. Het gemeten stressniveau van de promovendi namen sterk toe in aanloop naar de verdediging. Direct na deze gebeurtenis nam de stress scherp af. Opvallend om te zien was dat de slaapkwaliteit niet verslechterde in aanloop naar de verdediging, maar wel sterk verbeterde onmiddelijk na de verdediging.

Langdurige stress

Van Laethem: "Wat opviel was dat stress tijdens het eerste meetmoment, vier weken voor de verdediging, wel al verhoogd was vergeleken met vier weken na de verdediging. Dat betekent dus dat de promovendi behoorlijk lang voor de stressvolle gebeurtenis al een verhoogd stressniveau ervoeren. Dat vind ik op dit moment heel herkenbaar!"

 

Met onderzoek toont Van Laethem niet alleen aan dat stress een ongunstig effect heeft op de slaapkwaliteit, maar ook dat slechte nachtrust voorspellend is voor verhoogde werkstress. Werkgerelateerd piekeren blijft een belangrijk onderdeel in de wederkerige relatie tussen stress en slaap.

Vicieuze cirkel

"Het lijkt erop dat het proces een vicieuze cirkel is. Stress zorgt voor slechte slaap, en dat zorgt op zijn beurt weer voor extra stress", aldus van Laethem. Natuurlijk niet een heel opvallende conlusie. "Het is inderdaad een logische conclusie. Maar dat is wel vaker met dit soort onderzoeken. Uit een bestudering van de literatuur blijkt dan dat er toch weinig onderzoek is gedaan naar een onderwerp. Nu hebben we voor het eerst uitgebreider onderzoek gedaan naar de relatie tussen stress, piekeren en slaap, zodat we er echt iets over kunnen zeggen en werkgevers en werknemers tips kunnen geven hoe hiermee om te gaan. Slaapproblemen veroorzaken namelijk risico's voor iemands functioneren en gezondheid."

Verbreek de vicieuze cirkel

Het is natuurlijk niet prettig als je eenmaal in de vicieuze cirkel zit, maar hoe verbreek je nou zo'n vicieuze cirkel? We geven enkele tips:

Voor werkgevers: 

  • Probeer hoge werkstress onder uw werknemers te voorkomen: 
    - Zorg dat de taakeisen uitdagend maar niet te hoog zijn
    - Regel voldoende autonomie, sociale steun en werkvariatie voor uw werknemers
    - Zorg voor een goede balans in werk-rustschema's.

  • Verschaf werknemers praktische hulpmiddelen ter preventie van stress en ten behoeve van tijdig herstel, zoals:
    - Werk(tijd)flexibiliteit
    - Faciliteer psychologische of andere professionele ondersteuning bij werkgerelateerde stress- en/of slaapproblemen.

Voor werknemers:

  • Zorg voor optimaal herstel tijdens uw vrije tijd (bijvoorbeeld sporten, met vrienden afspreken, maar ook voldoende slaap);

  • Zorg voor een goede slaaphygiëne (bijvoorbeeld op vaste tijden naar bed gaan, en geen koffie of andere cafeïne-houdende drankjes nuttigen voor het slapen gaan);

  • Voorkom piekeren door bijvoorbeeld positieve afleiding zoals muziek of lezen;

  • Bespreek uw werkgerelateerde stress- en/of slaapklachten tijdig met uw leidinggevende.