Carrièretips & nieuws

Capteur

"Fuck de regels"

Gepubliceerd op

Beter zou het zijn om werknemers te stimuleren om zelf na te denken. Dat schrijft filosoof Ben Kuiken in zijn boek ‘Fuck de regels’.

De afgelopen jaren is de hoeveelheid regels op de werkvloer toegenomen, zegt Kuiken: ‘Door verzelfstandigingen in de zorg en het onderwijs is het aantal regels daar bijvoorbeeld verdubbeld. Blijkbaar willen we het overlaten aan de markt, maar vertrouwen we het niet helemaal. Regels zijn in zekere zin gestold wantrouwen. En niet alleen deze sectoren, ook in het bedrijfsleven is er veel wantrouwen van managers waardoor ze steeds maar nieuwe regels maken.’

Daarbij komt dat van regels altijd nieuwe regels komen. ‘Stel dat je een regel maakt om 120 op de snelweg te rijden, dan kan het nooit bij die ene regel blijven. Er zijn altijd weer nieuwe regels nodig om de uitzonderingen te definiëren. Er zijn altijd uitzonderingen, toezichtorganen en beroepsprocedures nodig.’

Zijn regels goed of slecht?
In de kern is er niets mis met regels, zegt Kuiken. We vragen er zelfs om, mensen verlangen naar de duidelijkheid van regels. Regels zijn bedoeld om de wereld te verbeteren, en er is altijd wel iets mooier te maken.

Wel zijn er teveel regels, en worden ze te dwingend opgelegd. ‘Een regel is op z’n best een hulpmiddel om het allemaal een beetje te reguleren. Maar de laatste jaren zijn managers regels in beton gaan gieten. Regel is regel, hoor je dan, met allerlei vervelende bijeffecten. Dat komt omdat managers angst hebben voor discussie en gedoe. Terwijl ik juist voor méér gedoe ben. Gedoe is goed omdat het ons zelfdenkend vermogen versterkt. Regels zijn altijd maar een beperkte weergave van de werkelijkheid, en je wilt juist werknemers die de deskundigheid hebben om ze wijs te kunnen toepassen.’

Lekker laten scharrelen
Volgens Kuiken is het beter om de hekken open te zetten en werknemers lekker te laten scharrelen. Daardoor kunnen ze gewoon hun werk uitvoeren en komen ze op creatievere oplossingen, wat goed is voor het bedrijf. ‘Natuurlijk gaat er dan wel eens iets mis, maar mèt regels ook. De kredietcrisis hadden we echt niet voorkomen met meer regels, die waren namelijk heel helder. De oorzaak was dat bankiers met andere dingen bezig waren: vooral met hun eigen bonus. Daarom helpt een discussie onder bankiers over wat bankieren in de kern nu eigenlijk is beter, dan een nieuw stel regels.’

Wat te doen?
Regels moeten er zijn, maar zie ze als afspraken in plaats van als onveranderbare waarheden. ‘Maak er richtlijnen van, het liefst waar iedereen zich in kan vinden. En zorg ervoor dat werknemers elkaar scherp houden. Artsen visiteren elkaar en zorgen zo voor een goede kwaliteit van zorg, die onderlinge discussie zou ook in andersoortige organisaties goed kunnen werken. Het is niet verkeerd om elkaar op dingen aan te spreken, maar doe dat onderling in plaats van met een regel.’

Beginnen
Toch begint het ermee om regels gewoon drastisch te verminderen of af te schaffen. ‘Het shared space-concept in het verkeer is zo’n voorbeeld. Daarbij haalt men alle verkeersborden uit een straat weg, en laat de verkeersdeelnemers het zelf uitzoeken. Als gevolg van die ‘chaos’ nemen mensen zelf weer verantwoordelijkheid en gaan ze beter opletten. De doorstroming verbetert en het aantal ongelukken neemt af. Zoiets kan ook in bedrijven. Er is maar één groep die er waarschijnlijk op inlevert, en dat zijn de managers. Maar die hebben we de afgelopen jaren ook veel te belangrijk gemaakt.’

Bron: P&O actueel