Carrièretips & nieuws

Capteur

Jan-Peter Cruiming en zijn zoveelste succes

Gepubliceerd op


Sinds de start van de nieuwe online vacaturebank eind september vorig jaar is Cruimings nieuwe project alle concurrerende websites links en rechts gepasseerd. Nu, nog geen half jaar later, is Jobbird.com vanuit het niets uitgegroeid tot de grootste aanbieder van online vacatures in Nederland. Sommige mensen zouden dan tevreden achterover gaan leunen, wachtend op een leuk overnamebod. Zo niet Jan-Peter Cruiming. De naar eigen zeggen ‘geboren ondernemer’ heeft nog veel grootsere plannen met Jobbird. ‘Uiteindelijk wil ik er een soort Facebook voor banen van maken, dus internationaal. Momenteel zijn we al bezig om de site ook in het Engels beschikbaar te maken, zodat ook buitenlandse werkgevers en werkzoekenden erop terecht kunnen.’

Hij werd in 1965 in het Groningse dorp Zuidhorn geboren en groeide daar op in een echt ondernemersgezin. ‘Mijn ouders hadden een eigen architectenbureau en later ook een projectontwikkelingsbureau’, vertelt Jan-Peter Cruiming over zijn jeugd. ‘Het ondernemerschap zat er dus al bij mijn geboorte in. En niet alleen bij mij: ook mijn broertje heeft tegenwoordig een goedlopend eigen bedrijf met 1kapper.nl’, zegt hij niet zonder enige broederlijke trots. En zijn ouders hebben het ondernemen weer van hun ouders. ‘Mijn grootouders van zowel vaders- als moederskant hadden boerenbedrijven en waren dus ook zelfstandig ondernemers.’ 

Zo blijkt wel dat het ondernemerschap bij zijn familie in de genen zit. Net als noordelijke nuchterheid, zo lacht Cruiming. ‘En die komt in de zakenwereld meer dan van pas.’ Een liefdevolle herinnering van Cruiming aan de dag in 2004 waarop zijn moeder overleed, geeft een goede illustratie van die nuchterheid. ‘Op haar sterfbed herinnerde mijn moeder zich dat ik die avond naar Schiphol zou gaan om te onderhandelen over de verkoop van NationaleVacaturebank.nl. Ik weet nog dat ze toen tegen me zei: ‘Denk erom dat je het niet te goedkoop van de hand doet’.’ Het advies was niet aan dovemansoren gericht, want uiteindelijk wist Cruiming 28 miljoen euro uit de verkoop van zijn geesteskind te slepen. 

Dat Cruiming de juiste genen had om uit te groeien tot een succesvolle ondernemer is dus wel duidelijk. Vanzelfsprekend ging het echter niet allemaal vanzelf. ‘Na mijn middelbare schooltijd ging ik naar de HEAO, maar dat was geen succes. Het was me allemaal net iets te eenvoudig en daardoor ontbrak de uitdaging’, zo zegt hij. ‘En die heb ik nu juist nodig om iets leuk te vinden en er honderd procent voor te gaan.’ Uiteindelijk koos hij voor een studie Rechten aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij lacht: ‘Eerlijk gezegd wilde ik liever Bedrijfskunde gaan studeren, maar een vriend van mij ging Rechten doen en het leek me wel gezellig om met hem mee te gaan.’

Na zijn studie ging Cruiming aan het werk bij hotel Golden Tulip Langewold in Roden, een project van het bedrijf van zijn ouders. ‘Zij hebben het hotel destijds gebouwd en er een externe manager opgezet, maar dat liep voor geen meter. Ik was al betrokken bij de marketing en heb uiteindelijk de taken van de general manager overgenomen.’ Het was even wennen voor Cruiming, die net uit de collegebanken kwam. ‘Ik ging van dertien uur college in de week en veel bier drinken naar 60 uur keihard werken’, zo lacht hij. ‘Toen ik net begon viel ik binnen een korte tijd tien kilo af. Ik was er lichamelijk zelfs zo slecht aan toe dat ik in het ziekenhuis belandde.’ Het tekent de vastberadenheid waarmee Cruiming zich op zijn werk stort. Met succes, zo blijkt. ‘Ik heb het hotel zo’n vijf jaar geleid en niet zonder succes, al zeg ik het zelf. Doordeweeks zaten we vol met zakelijke gasten en voor de weekends bedacht ik goedlopende arrangementen met fietstochten door Drenthe.’ 

Na zo’n vijf jaar was het voor Cruiming echter tijd voor een nieuwe uitdaging en zo kwam hij terecht bij Start Uitzendbureau. ‘Ik heb de arbeidsmarkt altijd al interessant gevonden en dan vooral de ‘matching-kant’ ervan. Een vacature wekt bij mij dan ook altijd direct  de nieuwsgierigheid op wie er het beste bij het bedrijf past.’ Het is diezelfde nieuwsgierigheid die Cruiming ertoe bracht een post-doctorale studie Arbeidsmarktstrategie te gaan volgen aan de RuG. ‘Daar kreeg ik echt een helikopterview over de arbeidsmarkt en het viel me op dat er zo weinig hoogopgeleiden stonden ingeschreven bij uitzendbureaus. Vaak werd het als teveel moeite ervaren om ze aan een geschikte baan te helpen. Volgens mij hoefde dat helemaal niet zo te zijn en dus heb ik ervoor gekozen om een scriptie te schrijven over hoe uitzendbureaus - en in het bijzonder Start, omdat ik daar werkzaam was – beter met dat vraagstuk om konden gaan. De oplossingen die ik daarin aandroeg legde ik voor aan het management van Start. Er werd positief op gereageerd, maar het werd al snel duidelijk dat ze er weinig mee zouden doen. Eén leidinggevenden heeft mij zelfs letterlijk gezegd dat het zulke goede ideeën waren dat ik er maar beter zelf mee aan de slag kon, omdat het er bij Start toch niet van zou komen.’

En zo begon Cruimings carrière als zelfstandig ondernemer in 1998 met de oprichting van HunterSelect, een werving- en selectiebureau voor HBO- en WO-functies in de drie noordelijke provincies. ‘Dat liep direct als een trein. Ik huurde een prachtig pand aan de Ubbo Emmiussingel in de stad. En dat terwijl ik alles zelf deed of samen met een enkele stagiair.’ Het risico dat hij nam door een duur pand te betrekken betaalde zich echter uit. ‘Noem het maar een marketingtruc’, lacht Cruiming. ‘Het gaf een betrouwbare en professionele uitstraling en daardoor kwamen de eerste orders al snel binnen.’ Al in het eerste jaar dat HunterSelect bestond was het werving- en selectiebureau winstgevend: al met al een hele prestatie.

Terwijl het met HunterSelect steeds beter ging, kwam de digitalisering in een stroomversnelling. Er verschenen steeds meer vacaturesites en in 2000 kwam ook het bekende en succesvolle Monsterboard naar Nederland. Cruiming spotte de ontwikkeling en zag al snel dat het allemaal beter kon. ‘Op een gegeven moment was ik ergens op vakantie en had ik een schrijfblok bij de hand toen ik een idee kreeg: er moest één nationale database komen waar het gehele vraag en aanbod op te vinden zou zijn.’ En zo was NationaleVacaturebank.nl geboren. ‘Op het moment dat we startten met de Nationale Vacaturebank waren er in Nederland zo’n 400 vacaturesites. Binnen een jaar stonden wij op nummer één wat betreft het aantal vacatures’, aldus Cruiming met een brede grijns. ‘En dat voor een bedrijfje uit Groningen. Daar stond iedereen in de Randstad wel even van te kijken’,  lacht hij. 

De vrolijke grijns die Cruiming zo nu en dan laat zien als hij over zijn prestaties praat, doet vermoeden dat hij een zekere geldingsdrang heeft. ‘Ik zou het zelf eerder prestatiedwang noemen’, zo geeft hij aan. ‘Ik heb gewoon een hekel aan middelmatigheid en hou dus niet van half werk. Mijn vader heeft dat ook: alleen topkwaliteit voldoet. Vaak kost dat wat extra, maar dat is het dubbel en dwars waard’, zegt de ondernemer gedreven. ‘Er is al veel te veel bagger. Wil je daar bovenuit stijgen dan zul je iets extra’s moeten doen.’

Het succes van NationaleVacaturebank.nl bleef vanzelfsprekend niet onopgemerkt. ‘Vooral uitgevers zagen het aantal personeelsadvertenties natuurlijk dalen. Op een zeker moment spande uitgever PCM zelfs een proces tegen ons aan omdat een bedrijf in Friesland samenvattingen van advertenties die in hun media verschenen aan ons leverde’. Cruiming vervolgt met zo mogelijk de breedste grijns tot nu toe: ‘Ik ben ze daar nog steeds zeer erkentelijk voor, want door dat proces haalden we alle nieuwsmedia en werden we alleen maar bekender en dus groter. Op het hoogtepunt was 75 procent van alle Nederlandse vacatures op Vacaturebank te vinden! We waren voor de vacaturemarkt wat Funda tegenwoordig voor de woningmarkt is…’

De concurrentie, voor het grote deel grote bedrijven als de Telegraaf Media Groep en VNU Media, konden na een tijdje niet langer lijdzaam toezien en gingen over op een nieuwe strategie: ‘If you can’t beat them, buy them’. En dus werd er al snel geboden op NationaleVacaturebank.nl, met het doel de concurrentie dan maar in te lijven. Gelukkig voor Cruiming kwamen de aanbiedingen op een goed moment. ‘De timing was voor mij optimaal. We waren inmiddels gegroeid tot een team van dertig mensen en we bleven maar groeien. Ik heb voor mezelf altijd een soort van  grens van twaalf medewerkers in mijn hoofd. Zodra een bedrijf groter wordt verval je als directeur alleen nog maar in het managen en dat is niks voor mij.’ 

‘VNU kwam in dus op een perfect moment’, zo vervolgt hij. ‘We haalden zo’n 50 procent winst en draaiden dubbele omzetten, kortom: het was een toptoko!’ Dat veranderde snel toen VNU zich eenmaal over NationaleVacaturebank.nl had ontfermd. ‘VNU zette in een half jaar tijd maar liefst vijf verschillende managers in om er een succes van te maken. Veel effect had dat echter niet en vorig jaar zag ik dat er nog maar 18.000 vacatures op de site te  vinden waren, terwijl de markt gigantisch is gegroeid sinds de tijd dat de Nationale Vacaturebank 74.000 vacatures aanbood. En dan werken er inmiddels ook nog eens 90 mensen. Dan doe je toch echt iets verkeerd.’

Cruiming zag met lede ogen aan hoe de bloeiende site langzaamaan verwelkte tot één van de vele onopvallende vacaturebanken die het web rijk is. ‘Het frustrerende is dat het volledig onnodig is’, zo betoogt hij. ‘Het probleem is alleen dat al die vacaturesites bang zijn voor de social media, omdat veel werkgevers ervoor kiezen hun vacatures alleen daarop te plaatsen. Ze hebben het er echter zelf naar gemaakt door steeds hogere bedragen te gaan vragen. Die geluiden hoorde ik ook om mij heen van ondernemers die geconfronteerd werden met tarieven die zomaar met dertig procent verhoogd werden. Niet alleen werkten de traditionele vacaturesites zichzelf zo tegen, ook raakt de arbeidsmarkt volkomen versnipperd. Die ontwikkeling triggerde mij om het dan nog maar eens zelf te gaan doen.’

Zo’n anderhalf jaar werkte hij aan zijn nieuwe concept, de dankzij de slimme marketingcampagne inmiddels bij iedereen bekende vacaturebank Jobbird.com. Cruimings belangrijkste doel is niet, zoals misschien velen zullen denken, het vullen van zijn eigen zakken. Nee, hij zegt de arbeidsmarkt weer transparant te willen maken en het zo voor werkzoekenden weer een stuk makkelijker maken om een geschikte baan te vinden. ‘Het heeft ook met idealisme te maken’, zo zegt hij. ‘Waar andere vacaturesites veel geld vragen voor het plaatsen van advertenties, is dat bij ons volkomen gratis. Werkgevers hoeven dus niet meer te kiezen welke vacatures zij plaatsen, ze kunnen alles gratis op één site kwijt.’

Jobbird.com opereert volgens de oprichter dan ook zonder winstoogmerk. ‘Als ik ‘break even’ draai ben ik allang tevreden en zoals het nu lijkt gaat dat wel lukken. Heel veel kosten hebben we niet, aangezien alles geautomatiseerd is. Uiteindelijk verwacht ik dat zo’n 80 procent van de vacatures gratis op de site zullen worden geplaatst. De andere twintig procent komen voor betaling van 99 euro bovenaan te staan bij de zoekresultaten, net als dat bijvoorbeeld bij Marktplaats het geval is.’ Winst zit er voorlopig dus niet in maar zoals Cruiming zelf zegt: ‘Ik ben liever wereldmarktleider met nul procent winst dan marktleider in Nederland met een miljoenenwinst.’ 

Marktleider in Nederland is Jobbird.com inmiddels al. Mede dankzij een slimme marketingcampagne en natuurlijk de gratis opzet is de website in extreem korte tijd uitgegroeid tot de belangrijkste speler op de vacaturemarkt. ‘Momenteel bieden we zo’n 42.000vacatures. Daarmee zijn we even groot als de nummers drie en vier van Nederland samen’, zegt hij niet zonder trots. ‘Het is ons streven jaarlijks 500.000 mensen aan een nieuwe baan te helpen en ik ben ervan overtuigd dat dat gaat lukken ook.’

Nu zou dat al een hele prestatie zijn, maar de ambities van Cruiming en Jobbird reiken verder. ‘Uiteindelijk lijkt het me echt gaaf om wereldmarktleider te worden. De eerste stap hebben we al genomen door binnenkort ook in het Engels beschikbaar te zijn. We hebben natuurlijk niet voor niks gekozen voor de dot com-extensie. Nu kunnen grote bedrijven alleen nog hun Nederlandse vacatures op de site plaatsen, maar zodra ook Engels een optie wordt, kunnen ze al hun vacatures wereldwijd plaatsen en kunnen werkzoekenden er wereldwijd op reageren.’

Volgens Cruiming zal het internationale arbeidsverkeer de komende jaren alleen maar toenemen. ‘Als je bedenkt dat de helft van de jongeren in Barcelona werkloos is en de arbeidsmarkt steeds internationaler wordt, is het niet vreemd om te verwachten dat die Spaanse jongeren in de toekomst massaal naar landen trekken waar wel genoeg werk te vinden is. Door vacatures wereldwijd aan te bieden speel je nu al op die ontwikkeling in.’

Zoals wel blijkt is Cruiming naast succesvol dus ook maatschappelijk betrokken. Niet alleen met de arbeidsmarkt, maar ook met de dierenwereld. Zo stond hij in 2010 op de verkiezingslijst van de Partij voor de Dieren voor de Tweede Kamerverkiezingen. ‘Ik ben al sinds mijn twaalfde vegetariër en hield altijd collectes voor de dierenbescherming in Zuidhorn. Uiteindelijk hielp dat allemaal natuurlijk geen fuck, dus toen de Partij voor de Dieren op het politieke toneel verscheen, zag ik mijn kans schoon.’ 

Cruiming belde partijleidster Marianne Thieme met de vraag of hij iets kon betekenen en na een etentje met haar eindigde hij zowaar bijna in de kamer. ‘Zij wilde mij op de lijst en ik stemde daarmee in op voorwaarde dat ik op een onverkiesbare plaats zou komen. Uiteindelijk stond ik als zeventiende en laatste op de lijst, maar bleek zoveel voorkeursstemmen te hebben dat ik bijna een zetel had kunnen opeisen.’ Waar al die stemmen vandaan kwamen, zegt hij nog steeds niet te weten. ‘Ik heb geen idee, maar het was wel even schrikken’, lacht hij. ‘Aan een politieke carrière ben ik nog niet toe. En daar komt bij dat mijn ideale partij ook nog niet bestaat. Ik ben namelijk lid van de VVD en actief voor de Partij voor de Dieren. Dus als er ooit een GroenRechts komt zien we wel weer verder.’ 

Voorlopig zit Kamerwerk er voor Cruiming sowieso niet in door zijn drukke agenda. Natuurlijk vergt Jobbird.com veel tijd, maar daarnaast staat hij ook op het punt zijn eerste boek uit te geven en werkt hij met RTL aan een spiksplinternieuw televisieprogramma getiteld ‘Baan in één dag’. Allemaal hartstikke spannend natuurlijk. Het boek heeft ‘Ondernemen op het net. Hoe moet dat?’, dus waar het over gaat laat zich raden. Het televisieprogramma heeft natuurlijk een link met Jobbird, want met beide willen we mensen zo snel mogelijk aan het werk krijgen. In ‘Baan in één dag’, krijgen werkzoekenden van een aantal specialisten, waaronder ik, advies over zaken als hoe je je het beste presenteert aan potentiële werkgevers en wat voor werk het beste bij ze past. Binnenkort starten de opnames dus daar kijk ik momenteel erg naar uit.’

Wie Cruiming zo hoort, zou denken dat vrije tijd op de tweede plaats komt. Niets is echter minder waar. ‘Ik probeer altijd alles in een 40-urige werkweek te proppen, zodat ik genoeg tijd overhoud voor mijn kinderen. Hoe leuk ik ondernemen ook vind, lekker op vakantie naar Bali of gezellig naar ons huisje op Vlieland, blijven toch echt wel het allerleukst.’